Araç Aküsü: Sorunlar ve Çözümler

budinvestcontact.com

Sabah aceleniz var. Kontağı çeviriyorsunuz ve motor isteksizce dönüyor, sonra tamamen sessizlik. Akü arızaları çoğu zaman böyle, en kötü anda ortaya çıkar. Oysa akü sessizce ölmez; haftalar öncesinden sinyal verir. O sinyalleri okumayı öğrendiğinizde yolda kalma riskiniz büyük ölçüde düşer.

Aşağıda akünün nasıl çalıştığını, ne kadar dayandığını, evde nasıl ölçüldüğünü ve ömrünü uzatmak için neler yapabileceğinizi adım adım bulacaksınız. Teknik bilgi gerekmiyor, temel bir multimetre ve biraz dikkat yeterli.

Akü Ne İş Yapar, Neden Yorulur?

Akü aracın enerji deposudur. Üç temel görevi vardır:

Marş motorunu çevirerek motoru çalıştırmak.
Motor çalışmıyorken alarm, saat, hafıza ve anahtarsız giriş gibi sistemleri beslemek.
Alternatörün ürettiği elektriği dengelemek, ani yüklerde tampon görevi görmek.

İçindeki kurşun plakalar ve asit çözeltisi her çalıştırmada kimyasal bir tepkime yaşar. Bu tepkime tersinir ama sonsuz değildir. Zamanla plakalarda sülfat birikir, kapasite düşer. Sıcak yazlar sıvı kaybını hızlandırır, soğuk kışlar ise zaten zayıflamış aküyü açığa çıkarır. Bu yüzden çoğu akü kışın ilk soğuk sabahında pes eder — ama asıl hasar yazın oluşmuştur.

Daha geniş bir liste arayanlar onwin sayfasından devam edebilir.

Ömrü Kısaltan Alışkanlıklar

Kısa mesafe kullanım: 5-10 dakikalık yolculuklar marşta harcanan enerjiyi geri koymaya yetmez.
Uzun süre park: İki hafta hareketsiz kalan araçta akü ciddi şekilde boşalır.
Farı veya iç lambayı açık bırakmak: Tam deşarj, akünün kapasitesinde kalıcı kayıp bırakır.
Gevşek veya oksitli kutup başları: Şarj tam gitmez, akü hep yarım dolu çalışır.
Sonradan takılan cihazlar: Yanlış çekilmiş ses sistemi veya kamera, kontak kapalıyken akımı çekmeye devam eder.

Araba Aküsü Ne Zaman Değiştirilir?

Net bir gün sayısı vermek zor, çünkü kullanım biçimi her şeyi değiştiriyor. Yine de pratik bir çerçeve şöyle: tipik bir kurşun-asit akü 3 ila 5 yıl arasında hizmet verir. Şehir içi kısa yollarda bu süre kısalır, düzenli uzun yol yapan araçlarda uzar. Üçüncü yıldan sonra aküyü "kesin" değil, "gözlem altında" saymak en doğrusu.

Değişim zamanının geldiğini gösteren işaretler:

Marş sesi ağırlaşmış, motor dönerken "vırr-vırr" diye zorlanıyor.
Rölantide farlar belirgin şekilde kısılıyor, gaz verince parlıyor.
Sabah çalışıyor ama akşam işten çıkışta çalışmıyor (veya tersi).
Gösterge panelinde akü/şarj ikonu ara ara yanıp söndü.
Son bir yılda iki kez takviye kablosuna ihtiyaç duydunuz.
Akü kutusu şişmiş, yanları bombeleşmiş veya üstünde beyaz-mavi tuzlanma var.
Kaputu açtığınızda hafif çürük yumurta kokusu alıyorsunuz.

Bu belirtilerden ikisi bir aradaysa değişimi ertelemeyin. Şişmiş veya sızdıran bir aküyü ise beklemeden değiştirmek gerekir; bu bir güvenlik konusudur.

Uygulamalı örnekler için onwin giriş kaynağı işinizi kolaylaştırır.

Evde Nasıl Ölçülür?

Basit bir dijital multimetre ile aküyü kabaca değerlendirebilirsiniz. Motoru en az bir saat önce kapatın, sonra ölçün.

Ölçülen gerilim (motor kapalı)	Anlamı
12,6 V ve üzeri	Tam şarjlı, sağlıklı
12,4 V civarı	Yaklaşık dörtte üç dolu, izlemeye değer
12,2 V civarı	Yarı boş, şarj gerekli
12,0 V ve altı	Ciddi deşarj, plakalar zarar görüyor

İkinci ölçüm motor çalışırken yapılır. Alternatör düzgün çalışıyorsa 13,5 – 14,5 V aralığında bir değer görmelisiniz. Daha düşükse sorun akü değil şarj sistemi olabilir; daha yüksekse regülatör aküyü kavuruyor demektir.

Gerilim tek başına yeterli değildir. Bir akü boşta 12,6 V gösterip marş anında çökebilir. Kesin sonuç için servislerdeki yük testi (CCA testi) gerekir; çoğu akü satıcısı bunu ücretsiz yapar. Periyodik bakım sırasında bu testi de istemeniz iyi bir alışkanlık.

Kendi Kontrol Rutininiz

Ayda bir kaputu açıp kutup başlarına bakın. Tuzlanma varsa temizleyin.
Kabloları elle hafifçe oynatın; kıpırdıyorsa somunları sıkın.
Akünün kasaya bağlı kelepçesinin gevşemediğinden emin olun. Titreşim plakaları kırar.
Yılda iki kez, tercihen kış girmeden ve yaz ortasında gerilim ölçün.
Bakım gerektiren tipteyse (kapakları açılabilen) sıvı seviyesini kontrol edin, eksikse yalnızca saf su ekleyin.

Ömrü Uzatmanın Yolları

Haftada en az bir kez 20-30 dakikalık kesintisiz sürüş yapın.
Motoru çalıştırmadan önce klima, ses sistemi ve farları kapalı tutun; marşın tüm gücü marşa gitsin.
Aracı uzun süre bırakacaksanız akım koruyucu (damla şarj) cihazı kullanın veya eksi kutbu sökün.
Kutup başlarına temizlik sonrası ince bir koruyucu gres uygulayın. Aracın diğer mekanik noktalarındaki yağlama alışkanlığı gibi, bu da oksitlenmeyi geciktirir.

Bölümler

Bunlar da ilginizi çeker